Voxpop en Dogma’s

Een studente uit Zagreb gaf onlangs aan een engelstalig persbureau commentaar op het nieuws. De wereld dook op haar quote. Alleen al in het Engels verscheen ze ruim 700 keer in het nieuws.

Misschien is ze blij met de aandacht, misschien niet. Veel mensen moeten er niet aan denken  en ik geef ze eerlijk gezegd geen ongelijk. Ooit deed ik een collega een lol en gaf  commentaar op het rookverbod in Nederland. Dat kwam als kadertje op de BBC nieuwssite terecht. Het duurde vijf jaar voor dat artikel uit de top10 zoekresultaten op mijn naam verdween.

Namen vragen moet bij straatinterviews, voxpop in jargon, dat leren we allemaal op de journalistenschool. Veel publicaties gooien een quote zonder naam gewoon weg. Anderen staan erop uitvoerig te benadrukken dat de geïnterviewde niet bereid was zijn naam te geven, ook als de relevantie van zo’n weetje niet direct duidelijk is.

De achterliggende redenen zijn geen onzin. Ten eerste wil je zo transparant mogelijk zijn, en ten tweede is het ook een kwestie van mensen serieus nemen. Straatinterviews mogen dan laag staan aangeschreven, als je van mensen een oprecht antwoord verwacht, moet je ze ook professioneel benaderen. Reuters stelt in zijn handboek terecht ,,As a matter of courtesy, unless a person has specifically asked not to be identified, we should pay him or her the compliment of identifying them by their correct name.”
Maar is een quote zonder naam ook minder waard? In mijn ervaring zijn anonieme quotes juist oprechter, wat dat betreft verschilt de “man/vrouw in de straat” niet van politici. Zeker hier op de Balkan zie je vaak mensen verstijven als je hun naam vraagt. Geregeld veranderen ze op zijn minst de toon van hun argumentatie, en soms zelfs hun hele mening zodra ik hun naam heb genoteerd.
Is dat uw echte naam?
Is dat uw echte naam?

Bovendien is die ,,correct name” van Reuters nogal problematisch. Mijn notitieboek staat vol met Milan Milanovic-en Dunja Dunjevski’s. Ik heb ze niet om een identiteitsbewijs gevraagd. Het opgeven van een valse naam aan journalisten lijkt me geen fraude, eerder een grondrecht. Ik vraag altijd of ik iemands naam mag noteren, dat vind ik inderdaad ‘a matter of courtesy’. Maar ik behandel, zolang het medium waarvoor ik publiceer dat toestaat, anonieme quotes met evenveel respect.

Straatinterviews zijn bedoeld om een artikel te verlevendigen door willekeurige mensen aan het woord te laten. Laat die mensen lekker willekeurig blijven. Ik kan er als schrijver voor instaan dat ze bestaan en dat hun woorden correct zijn weergegeven, net zoals ik dat bij iedere andere geanonimiseerde bron kan.
%d bloggers like this: