Europa’s grootste sloppenwijk wordt aangeharkt

Een massale trek naar de stad maakte de randen van de Albanese hoofdstad Tirana tot een wild westen. Nieuwkomers kochten een stukje grond en bouwden er op los. Langzaam probeert de overheid daar nu grip op te krijgen.

artikelen_kamza

 

 

Een kip blokkeert de Tokiostraat. Op haar gemak loopt het beest naar de modderpoel midden op de weg en neemt een slokje. Daarna kan het verkeer weer verder.

De wijdse straatnaam is alvast een eerste maatregel. Een verharde weg komt later, belooft burgemeester Xhelal Mziu van Kamza. Toen hij zich hier in de jaren negentig vestigde was het een landbouwdorp van 6.000 zielen. Als burgemeester zwaait hij nu de scepter over 100.000 inwoners.

Met 13.000 panden zonder bouwvergunning is Kamza de grootste sloppenwijk van Europa

Sinds 2007 is Mziu bezig om rond al die mensen alsnog een stad aan te leggen. Kamza heeft te weinig wegen, scholen, rioleringen en aansluitingen op het waternet. Wat het in overschot heeft is chaos. Vrijwel geen enkel huis is legaal. Met 13.000 panden zonder bouwvergunning kan Kamza aanspraak maken op de titel van grootste sloppenwijk van Europa.

Maar de wilde bouw en de problemen die daarmee gepaard gaan zijn slechts de helft van het verhaal. Het gebrek aan organisatie brengt ook gezond initiatief mee: men bouwt zijn eigen huis en onderhoudt het. Veel panden liggen er prima bij. Zoals je in een dorp zou verwachten; muurtje eromheen, groenten of kippen in de tuin. En dat eindeloos herhaald, heel dicht op elkaar. De overbevolking heeft Kamza de bijnaam ‘klein China’ bezorgd.

Hamit Haklaj, afkomstig uit het afgelegen noorden van het land, is dik tevreden met hoe zijn gezin terecht is gekomen. Zij kochten hier tien jaar terug een stuk maisveld en bouwden hun huis. Een waterput volgde, later nog electriciteit. “Iedereen deed het zo”, zegt hij. “Niemand heeft hier een vergunning.”

Burgemeester Mziu probeert nu de stad te ordenen. Hij heeft 16.000 panden een adres gegeven. Straten zijn vernoemd naar illustere buitenlandse steden of personen, van New York tot Nicolas Sarkozy. Nu moeten al die huizen gelegaliseerd worden. Over vijf jaar hoopt hij voor elkaar te hebben dat voor nieuwe panden vóóraf een bouwvergunning aan wordt gevraagd.

Iedereen deed het zo. Niemand heeft hier een vergunning

In huize Haklaj leidt de legalisering vooral tot onzekerheid. “We hebben alle papieren ingevuld, maar nog niets gehoord. Intussen wordt ook het koopcontract van onze grond ter discussie gesteld. We voelen ons niet veilig tot de vergunning binnen is.”

Een grote jeep verschijnt op de Tokiostraat. Hij past er nog net door. “De buren hebben een broer in Amerika”, legt Haklajs schoonvader uit.

Zo’n economische reddingsboei hebben veel mensen in Kamza. De werkloosheid is er hoog. Banen zijn vooral simpel en laagbetaald. Haklaj is bewaker, zijn vrouw schoonmaakster. Maar met het geld dat familieleden uit het buitenland sturen houdt men het hoofd boven water. Het leven is in ieder geval beter dan op het platteland. De nabijheid van de stad brengt werk, en de kinderen kunnen naar school, al is het in overbevolkte klassen.

Haklajs schoonbroer werkte enige tijd in België. Hij spaarde er zijn huis bij elkaar.

“Ik moet eigenlijk nog een keer terug”, mijmert hij. “Zodat ik mijn huis hier af kan bouwen.” Als eerst die bouwvergunning maar doorkomt.

%d bloggers like this: